سبک های موسیقی در ایران | اپلیکیشن و سایت آموزش موسیقی هامرد

سبک های موسیقی در ایران

(این دوره به صورت رایگان ارائه شده است)

در این آموزش :

شما با شش بخش با سبک های موسیقی در ایران آشنا خواهید شد و توانایی درک بهتر موارد زیر را پیدا خواهید کرد:

  • موسیقی فولکلور یا موسیقی بومی یا محلی (Folk Music)
  • موسیقی درباری
  • موسیقی مردمی و نظامی
  • موسیقی سازمان های حکومتی
  • فولکلور ایرانی
  • شکل گیری ردیف موسیقی ایرانی

شکلی از موسیقی سنتی است که ریشه در آداب و رسوم یک قوم یا ناحیه دارد

و سینه به سینه به نسل های بعدی می رسد.

ترانه های محلی اولین پایه تجربی موسیقی هر کشوری به شمار می روند، غم ها ، شادی ها و شکست ها و پیروزی های قهرمانان و شخصیت های برجسته مردم

به این موسیقی راه می یابند و از ارزش ویژه ای برخوردار ند.

سرمایه اصلی موسیقی یک کشور را باید در موسیقی ها و نغمه های محلی و بومی آن کشور جستجو کرد.

موسیقی فولکلوریک ایران از تاریخ و فرهنگ و آداب و رسوم زندگی مردم در طول قرون متمادی سرچشمه می گیرد.

موسیقی فولکلور برای مردم ایران فقط یک وسیله ساده تفریحی یا یک منبع ارضای روحی یا یک هنر رایج نیست

بلکه با اعمال و رفتار روزمره افراد جامعه ارتباط دارد

ملتی که سعی می کند احساسات خود را بی تکلف با تشبیهات ساده به شکل آهنگ ها و ترانه های ساده و عامیانه بیان کنند

و گاه به قدری ماهرانه از عهده این کار برمی آیند که اثری جاودانه از آنان باقی می ماند.

اسناد تاریخی نشان می دهد که ایرانی ها از قرن های اولیه تمدن و تاریخ خود اهل و دوستار موسیقی بودند.

در دوره حکومت هخامنشیان لشکریان این امپراطوری با صدای موسیقی رژه می رفتند

تاریخ نویسان معروف به خصوص هردوت و گزنفون گزارش داده اند که در دوره هخامنشیان موسیقی به سه شکل :

درباری

مذهبی مردمی

نظامی

وجود داشته است. موسیقی درباری جهت برگزاری مراسم گوناگون جشن ها و سرود ها و آئین های مذهبی در دربار بوده است.

پادشاهان هنگام شکار به منظور گیج کردن شکار دستور نواختن طبل و نعره کشیدن و بوق زدن را می دادند.

آواز های مردمی مذهبی در مورد اجرای مراسم و آئین های زرتشتی بوده که اغلب با موسیقی همراه بوده است

آواز هایی که متن شان در گات ها و قسمتی از اوستا آمده را می بایستی به صورت گروهی همراه با آهنگ های ساده ای خوانده میشد.

موسیقی نظامی دوره هخامنشی ، موسیقی بوده که دارای ویژگی هایی به منظور تهیج و برانگیخته شدن روحیه سربازان نواخته میشد

و در آن قواعد و اصول خاصی را به کار می بردند

و بیشتر از الحان رزمی استفاده می کردند از آنجا که موسیقی از شرایط اجتماعی و اقتصادی کشور برمی خواست.

به علت کشور گشایی ها، رزم ها و جنگ های پی در پی پادشاهان و نقش بسزای موسیقی در این پیروزی ها ،

موسیقی به سازمان های حکومتی راه یافت و سروده های حماسی و جنگی بسیاری ساخته شد.

سازهای دوره هخامنشی عبارت اند از :

عود

چنگ

نی

نوعی ارغنون (سازدهنی)

و سازهای موسیقی نظامی مثل :

شیپور

نقاره

کوس

دهل

جام نوعی طبل

کورنا و سورنا

آینه تمام نمای اندیشه و فرهنگ و آداب و رسوم ایران است

ولی چون در ایران اقوام مختلفی ساکن هستند که از نظر فرهنگی و قومی تفاوات های بسیاری با یکدیگر دارند

بنابراین موسیقی فولکلوریک ایران دارای خصوصیات بسیار متنوع از نظر طرز بیان و لحن موسیقی است.

موسیقی آذربایجانی ، گیلانی ، خراسانی ، بختیاری ، کردی ، شیرازی و بلوچی نه تنها در ملودی ها که در گویش ها نیز با یکدیگر متفاوت هستند

ترانه هایی بسیار متفاوت و غنی که سینه به سینه از نسلی به نسل دیگر رسیده است

و سعی در انتقال احساسات و عواطف و اندیشه ها و تاریخ مردم آن دیار به نسل جدید دارد.

به عقیده داریوش طلایی بنیانگذاران ردیفلزوما به دنبال نظم دادن به سیستم مدال نبودند

و بنابراین رابطه ردیف ها با مدها مشخص نشده است و نظام آموزشی ردیف دربرگیرنده هیچ تئوری روشنگری نیست.

امروزه در معروف ترین ردیف های موسیقی ایرانی نظیر ردیف میرزاعبدالله ، هفت دستگاه تعریف می شود.

که هر کدام ده ها گوشه دارند. با این حال از لحاظ آناتومی ، این دستگاه ها کمتر از هفت نوع دانسته می شوند.

به عقیده علینقی وزیری ، رفتار و حالات دستگاه راست پنج گاه مانند ماهور است

و رفتار و حالات دستگاه نوا نیز مانند شور است، که یعنی دستگاه ها را می توان در پنج خانواده اصلی طبقه بندی کرد.

داریو طلایی در تحقیقاتش به این نتیجه رسیده که با شکست هر دستگاه به دو دانگ می توان تمام ساختار های مدال موسیقی ایرانی را با استفاده از تنها چهاردانگ

شور

چهارگاه

ماور

و نوادشتی

طبقه بندی کرد، به طور کلی در موسیقی ایرانی ملودی هایی در قالب هفت دستگاه :

ماور

شور

نوا

همایون

سه گاه

چهارگاه و راست پنج گاه جای می گیرند.

اما غیر از هفت دستگاه معروف فوق یک دستگاه مشهور دیگر وجود دارد

و آن دستگاه (اصفهان) می باشد

بسیاری از موسیقی دانان معتقدند این دستگاه بخشی از دستگاه شور است و بسیاری دیگر بر این باورند که شاخه ای از همایون است.

آواز های (قه تار) کردی در همین دستگاه جای می گیرند.

تکامل این سبک را می تواندر آثار استاد محمد ماملی دید.

در میان هفت دستگاه فوق ، دستگاه شور از سایز دستگاه ها وسیع تر و بزرگ تر است

زیرا اگرچه در سایر دستگاه ها چندین آواز دیگر جای می گیرد.

اما دستگاه شور علاوه بر این خود دارای چندین گوشه دیگرمی باشد ، این گوشه ها شامل موارد زیر می باشد:

ابوعطا

بیات یا بیات زند

افشاری یا هه وشار

دشتی

بیات کرد